زبان ماشین زبانی است که دستورات آن به سخت افزار وابسته بوده و به ازای هر دستور یک مدار سخت افزاری در داخل CPU وجود دارد . هر کدام از دستورات زبان ماشین دارای یک کد عددی بوده که بصورت مبنای ۲ یعنی ۰ و ۱ در داخل حافظه و یا CPU قرار میگیرند .
زبان اسمبلی همان زبان ماشین است ولی بجای کدهای ۰ و ۱ از کلمات انگلیسی به عنوان نام دستورات استفاده می گردد . نرم افزار اسمبلر دستورات اسمبلی را به کدهای زبان ماشین ترجمه می کند .
جزوه زبان ماشین و برنامه سازی سیستم مربوط به کلاس های درس مهندس کریمی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال می باشد که در ۵۵ صفحه فصول زیر را شامل می شود :

• مقدمه
• آشنایی با سخت افزار و ویژگی های آن
• مبناهای عددی
• زبان اسمبلی ۸۰۸۶
• مفهوم ادرس ها در زبان اسمبلی
• وقفه ها در زبان اسمبلی
• زیر برنامه ها و ماکروها در زبان اسمبلی
• بررسی چند دستور و چند مثال